แมลงสาบเป็นหนึ่งในสัตว์ที่ทำให้หลายคนรู้สึกสะพรึงกลัวมากที่สุด โดยเฉพาะเวลาที่มัน “บินใส่หน้า” หรือบินพุ่งมาตรง ๆ จนทำให้เราตกใจ วิ่งหนี หรือกรีดร้องกันเป็นเรื่องปกติ
ทำไมแมลงสาบถึงชอบบินใส่เรา แต่คำถามสำคัญคือ แมลงสาบตั้งใจบินใส่มนุษย์จริงหรือไม่? หรือเป็นเพียงพฤติกรรมตามธรรมชาติที่เราตีความไปเอง? ความจริงแล้ว นักกีฏวิทยามีคำอธิบายที่น่าสนใจหลายประการ ดังนี้
- แมลงสาบไม่ได้ตั้งใจบินใส่เรา มันแค่บินไม่เก่ง
- แมลงสาบส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นนักบินที่ดีเหมือนแมลงปีกอื่น ๆ เช่น ผีเสื้อ หรือแมลงปอ ปีกของมันเหมาะสำหรับการร่อนระยะสั้น ๆ มากกว่าการบินแบบควบคุมทิศทางอย่างแม่นยำ
- การบินของแมลงสาบเป็นลักษณะ “ควบคุมได้น้อย”
- มันมักจะร่อนแบบไม่มั่นคง ใช้มุมปีกเพื่อหนีภัยมากกว่าจะบินเพื่อโจมตี
- เมื่อเกิดความตกใจ แมลงสาบจะบินในทิศทางที่ตัวเองควบคุมได้ไม่เต็มที่ จึงดูเหมือนพุ่งมาตรงหน้าเรา
- ดังนั้น “การบินใส่เรา” ส่วนใหญ่เกิดจาก การบังเอิญมากกว่าเจตนา
- แมลงสาบบินเข้าหาแหล่งความร้อน และร่างกายมนุษย์คือเครื่องทำความร้อนตามธรรมชาติ
- แมลงสาบจำนวนมากถูกดึงดูดด้วย ความร้อน โดยเฉพาะในตอนกลางคืน เมื่อตาเรามองไม่เห็น แต่มันใช้ประสาทสัมผัสตรวจจับอุณหภูมิรอบตัวได้ดี
- ร่างกายมนุษย์มีความร้อนเฉลี่ย 36–37°C
- ความร้อนนี้โดดเด่นในความมืด
- เมื่อแมลงสาบอยู่ในที่เย็น มันจะมุ่งหน้าเข้าหาแหล่งที่มีอุณหภูมิสูงกว่าเพื่อเอาตัวรอด
- เพราะเหตุนี้เอง บางครั้งแมลงสาบจึงเหมือนบิน “พุ่งเข้าหาเรา” เพราะร่างกายเราให้ความรู้สึกอบอุ่นกว่าในสภาพแวดล้อมโดยรอบ
- แมลงสาบวิ่งหรือบินหนีภัย และเราอยู่ในเส้นทางพอดี
- เมื่อแมลงสาบตกใจ เช่น จากเสียงฝีเท้า แสงไฟ หรือการเคลื่อนไหวกระทันหัน มันจะเลือกทิศทางหนีแบบสุ่ม และบางครั้งทิศทางนั้นคือ “มาทางเรา”
- ในสายตามัน เราคือสิ่งที่บังทางหรือเป็นเพียงเงามืด
- มันไม่ได้มองเห็นใบหน้า แขน หรือขาของเราแบบละเอียด
- มันมักวิ่งตามช่องว่างหรือที่โล่ง ดังนั้นหากเรายืนอยู่ในทางที่โล่งที่สุด แมลงสาบจะหนีมาทางเรา
- พฤติกรรมนี้จึงทำให้เรารู้สึกว่ามันตั้งใจจะเข้ามาหาเรา ทั้งที่จริง ๆ แล้ว มันแค่พยายามหนีเร็วที่สุดเท่านั้น
- แมลงสาบถูกแสงและกลิ่นบางชนิดดึงดูด
- แมลงสาบบางชนิดถูกดึงดูดด้วยแสงไฟหรือกลิ่นอาหาร โดยเฉพาะกลิ่นหวาน มันจึงอาจบินผ่านเราเพื่อไปยังเป้าหมายที่อยู่ด้านหลัง
- หากเราถืออาหาร
- นั่งใกล้ถังขยะ
- หรืออยู่ในบริเวณที่มีไฟดวงเดียวสว่างเด่น
- แมลงสาบอาจเห็นเราเป็น “ทางผ่าน” ไปยังสิ่งที่มันสนใจ
- ภาพลวงตาของเราเองทำให้คิดว่าแมลงสาบ “พุ่งเข้าใส่”
เวลาเรากลัว ร่างกายมักขยับเร็วหรือถอยหลังทันที การเคลื่อนไหวนี้ทำให้เรา รู้สึก ว่าแมลงสาบกำลังตามเรา ทั้งที่มันอาจกำลังบินเฉียง ๆ หรือหลบไปอีกทิศหนึ่ง
ความกลัวทำให้สมองตีความว่าแมลงสาบกำลังเข้ามาโจมตี ทั้งที่จริงแล้วมันกำลังพยายามหลบอย่างตื่นตระหนกไม่ต่างจากเรา
สนับสนุนเนื้อหานี้โดย เครื่องช่วยฟัง
